Hướng dẫn sử dụng máy đo đường huyết Accu-Chek là điều nhiều người tìm ngay sau khi mua máy về nhà. Accu-Chek là thương hiệu máy đo đường huyết của Roche, phổ biến ở bệnh viện, nhà thuốc và gia đình. Máy không khó dùng, nhưng nếu làm sai một bước nhỏ như tay còn ướt, bóp ngón tay quá mạnh hay dùng que hết hạn, kết quả có thể lệch.

Bài viết này hướng dẫn từng bước cho Accu-Chek Instant, mẫu đang được giới thiệu nhiều trên trang Accu-Chek Việt Nam, kèm phần riêng cho Accu-Chek Active. Thông tin được tổng hợp từ trang chính thức và tài liệu hướng dẫn của hãng. Hãy luôn đối chiếu với sách hướng dẫn đi kèm máy của bạn.

Bộ máy đo đường huyết Accu-Chek gồm máy, que thử, bút lấy máu và kim

1. Nhận biết máy Accu-Chek bạn đang dùng

Trước khi đo, hãy xem tên máy in trên mặt trước hoặc trên hộp:

  • Accu-Chek Instant: máy nhỏ gọn, màn hình rộng, có dải màu chỉ thị khoảng đường huyết, có nút đẩy que. Không cần mã hóa que thử.
  • Accu-Chek Instant S: phiên bản cùng họ, dùng chung que thử Accu-Chek Instant.
  • Accu-Chek Active: dòng lâu năm, dùng que Accu-Chek Active, đo được cả khi que nằm trong máy và ngoài máy.

Quy tắc quan trọng nhất: máy nào dùng đúng loại que của máy đó. Que Instant không dùng cho máy Active và ngược lại.

2. Bộ máy Accu-Chek gồm những gì

Một bộ máy thường có:

  • Máy đo.
  • Que thử đúng loại máy (có thể bán riêng).
  • Bút lấy máu Accu-Chek Softclix và kim lấy máu.
  • Pin đã lắp sẵn hoặc đi kèm.
  • Sách hướng dẫn sử dụng tiếng Việt, tờ hướng dẫn que thử.
  • Một số bộ có thêm túi đựng.

Trang Accu-Chek Việt Nam có sẵn bản tải về hướng dẫn sử dụng cho máy, que thử và dung dịch chứng. Nếu làm mất sách, bạn có thể tải lại từ đó.

3. Cài đặt máy lần đầu

Với Accu-Chek Instant, theo hướng dẫn, bạn dùng các nút mũi tên để vào chế độ cài đặt và chỉnh giờ, phút, ngày, tháng, năm.

Vì sao cần cài đúng ngày giờ?

  • Kết quả được lưu kèm thời gian, giúp bạn và bác sĩ xem lại chính xác.
  • Giá trị trung bình 7, 30, 90 ngày chỉ có ý nghĩa khi ngày giờ đúng.

Máy có thể hiển thị đơn vị mmol/L hoặc mg/dL tùy phiên bản bán ra. Hãy xem đơn vị trên màn hình và dùng cùng đơn vị với bác sĩ để tránh nhầm.

4. Chuẩn bị bút lấy máu Softclix

  1. Tháo nắp bút.
  2. Lắp kim mới vào đầu bút, đẩy chặt.
  3. Vặn bỏ nắp bảo vệ kim.
  4. Đậy lại nắp bút.
  5. Chỉnh độ sâu bằng cách xoay nắp. Số nhỏ đâm nông, số lớn đâm sâu. Người da mỏng, trẻ em nên bắt đầu ở mức thấp. Người da dày, chai tay có thể tăng dần.
  6. Kéo cần lên dây cho đến khi nghe tiếng tách.

Mẹo: lấy máu ở cạnh bên đầu ngón tay thay vì chính giữa đầu ngón sẽ đỡ đau hơn. Nên đổi ngón và đổi vị trí mỗi lần đo.

5. Các bước đo đường huyết với Accu-Chek Instant

Bước 1: Rửa tay bằng xà phòng và nước ấm, lau thật khô. Nước ấm giúp máu lưu thông, lấy máu dễ hơn. Tay còn ướt hay dính đường từ trái cây có thể làm kết quả sai.

Bước 2: Lắp que thử vào máy. Cắm đầu que vào khe theo chiều mũi tên. Máy tự bật và báo sẵn sàng.

Bước 3: Lấy máu. Áp bút Softclix vào cạnh đầu ngón tay, bấm nút. Nhẹ nhàng vuốt từ gốc ngón lên để có giọt máu tròn. Không bóp mạnh.

Bước 4: Cho máu vào que. Chạm giọt máu vào cạnh vàng của que thử. Que tự hút máu. Máy cần khoảng 0,6 µL máu, lượng rất nhỏ. Hãy chạm nhẹ, không quệt hay nhỏ máu lên mặt que.

Bước 5: Đọc kết quả. Kết quả hiện sau khoảng 4 giây. Dải màu và mũi tên trên màn hình cho biết kết quả so với khoảng mục tiêu.

Bước 6: Bỏ que và kim. Dùng nút đẩy que để bỏ que vào thùng rác, không cần chạm tay. Tháo kim theo hướng dẫn của bút, bỏ vào hộp cứng có nắp.

Bước 7: Ghi lại kết quả vào sổ nếu bạn theo dõi bằng giấy, kèm ghi chú như trước ăn, sau ăn, sau tập thể dục.

Chạm giọt máu ở đầu ngón tay vào cạnh vàng của que thử Accu-Chek Instant

6. Hướng dẫn riêng cho máy Accu-Chek Active

Accu-Chek Active có cách cho máu linh hoạt. Theo Accu-Chek Việt Nam:

  • Đo trong máy: cho máu khi que đang nằm trong máy, kết quả khoảng 5 giây.
  • Đo ngoài máy: lấy que ra khỏi máy, cho máu, rồi lắp lại vào máy, kết quả khoảng 8 giây.
  • Máy cần khoảng 1 đến 2 µL máu.
  • Không cần nhấn nút khi đo.
  • Nếu lượng máu chưa đủ, máy sẽ báo và bạn có thể cho thêm giọt máu thứ hai trong thời gian cho phép.
  • Khoảng đo theo hãng: 0,6 đến 33,3 mmol/L (10 đến 600 mg/dL).

Các bước chuẩn bị, rửa tay, lấy máu, bỏ que và kim giống như Instant. Điểm khác là nhỏ máu lên vùng cho máu của que Active theo hình hướng dẫn trên hộp que.

7. Đọc kết quả đường huyết

Máy hiển thị một con số theo đơn vị mmol/L hoặc mg/dL. Với Accu-Chek Instant, dải màu giúp bạn biết nhanh kết quả đang thấp, trong khoảng mục tiêu hay cao.

Một vài lưu ý khi đọc kết quả:

  • Khoảng mục tiêu mỗi người khác nhau, tùy tuổi, loại bệnh, thuốc đang dùng. Hãy hỏi bác sĩ để cài đúng mục tiêu cho bạn.
  • Đường huyết dưới 3,9 mmol/L (70 mg/dL) thường được xem là hạ đường huyết. Nếu có run tay, vã mồ hôi, chóng mặt, hãy xử trí theo hướng dẫn của bác sĩ và đo lại.
  • Kết quả rất cao kèm khát nhiều, mệt lả, buồn nôn, lơ mơ cần đi khám ngay.
  • Không tự tăng, giảm liều thuốc hay insulin chỉ dựa trên một lần đo, trừ khi bác sĩ đã hướng dẫn cách điều chỉnh.

8. Xem lại bộ nhớ và giá trị trung bình

Với Accu-Chek Instant, theo hướng dẫn, bạn nhấn nút mũi tên khi máy đang tắt hoặc ở màn hình chính để xem kết quả gần nhất, tiếp tục nhấn để xem giá trị trung bình 7, 30 và 90 ngày. Tài liệu của Instant S ghi máy lưu ít nhất 720 kết quả đường huyết, có thể xem lại đầy đủ bằng phần mềm bên ngoài.

Cách bấm cụ thể có thể khác giữa các phiên bản, hãy làm theo mục bộ nhớ trong sách hướng dẫn của máy bạn.

Theo hãng, máy Instant tự tắt sau 90 giây không dùng, 15 giây sau khi rút que hoặc 5 giây sau khi hiển thị kết quả gần nhất, nên bạn không cần lo quên tắt máy.

9. Kiểm tra máy bằng dung dịch chứng

Dung dịch chứng là dung dịch có nồng độ đường đã biết, dùng để kiểm tra máy và que có hoạt động đúng không. Nên kiểm tra khi:

  • Mở hộp que mới.
  • Kết quả không khớp với cảm giác cơ thể.
  • Làm rơi máy.
  • Que thử từng để nơi quá nóng, quá ẩm.

Dùng đúng dung dịch chứng của loại máy đang dùng (Instant hoặc Active) và làm theo tờ hướng dẫn đi kèm. Nếu kết quả nằm ngoài khoảng cho phép in trên hộp que, đừng dùng máy để ra quyết định điều trị, hãy liên hệ nơi bán hoặc trung tâm hỗ trợ Accu-Chek.

Kiểm tra máy Accu-Chek bằng dung dịch chứng và so khoảng cho phép trên hộp que

10. Bảo quản que thử và máy

  • Đậy nắp lọ que ngay sau khi lấy que. Que hút ẩm rất nhanh.
  • Không để que trong cốp xe, gần bếp, phòng tắm.
  • Ghi ngày mở nắp lên lọ que và dùng trong thời hạn in trên hộp.
  • Không dùng que hết hạn, que cong, que đã dính máu hay dính nước.
  • Lau máy bằng khăn mềm hơi ẩm, không xịt nước trực tiếp vào khe cắm que.
  • Tham khảo tờ hướng dẫn que thử để biết điều kiện nhiệt độ khi đo.

11. Những lỗi khiến máy Accu-Chek đo sai

  • Tay ướt hoặc dính thức ăn, nhất là đồ ngọt.
  • Sát khuẩn cồn rồi đo ngay khi cồn chưa khô.
  • Bóp ngón tay quá mạnh, dịch mô lẫn vào máu.
  • Dùng sai loại que hoặc que hết hạn.
  • Quệt máu lên mặt que thay vì chạm vào cạnh vàng (với Instant).
  • Dùng lại kim nhiều lần, kim cùn làm đau và dễ nhiễm khuẩn.
  • So kết quả với máy khác hoặc xét nghiệm ở thời điểm khác nhau. Đường huyết thay đổi liên tục, chỉ nên so khi đo cùng lúc.

12. Đo vào thời điểm nào trong ngày

Thời điểm đo tùy kế hoạch bác sĩ đặt ra. Những mốc hay dùng:

  • Buổi sáng lúc đói, trước khi ăn uống.
  • Trước bữa ăn.
  • Sau ăn khoảng 2 giờ, tính từ lúc bắt đầu ăn.
  • Trước khi ngủ.
  • Khi thấy mệt, run, vã mồ hôi nghi hạ đường huyết.

Ghi rõ thời điểm cạnh mỗi kết quả để bác sĩ dễ đánh giá.

13. Khi nào cần liên hệ hỗ trợ hoặc bác sĩ

  • Máy báo lỗi liên tục dù đã dùng que mới và làm đúng các bước.
  • Kết quả dung dịch chứng nằm ngoài khoảng cho phép.
  • Màn hình mờ, thiếu nét dù đã thay pin.
  • Đường huyết thường xuyên quá thấp hoặc quá cao so với mục tiêu.

Trang Accu-Chek Việt Nam có mục hỗ trợ cho từng dòng máy. Giữ lại hóa đơn và phiếu bảo hành để tiện liên hệ.

Tổng kết

Hướng dẫn sử dụng máy đo đường huyết Accu-Chek gói gọn trong vài bước: rửa tay và lau khô, lắp đúng que, lấy máu nhẹ nhàng bằng bút Softclix, cho máu đúng chỗ và đọc kết quả. Accu-Chek Instant cần khoảng 0,6 µL máu, cho kết quả sau khoảng 4 giây, không cần mã que. Accu-Chek Active cần 1 đến 2 µL, đo được trong hoặc ngoài máy. Bảo quản que kín, kiểm tra máy bằng dung dịch chứng khi cần và trao đổi với bác sĩ về khoảng mục tiêu để việc theo dõi đường huyết thật sự có ích.

Câu hỏi thường gặp

Máy Accu-Chek Instant có cần cài mã que thử không?

Không. Accu-Chek Instant không cần mã hóa que thử

Máy Accu-Chek Instant cần bao nhiêu máu?

Theo thông tin sản phẩm

Que thử Accu-Chek Active dùng cho máy Instant được không?

Không. Mỗi máy dùng đúng loại que của nó: máy Instant dùng que Accu-Chek Instant

Máy Accu-Chek Active đo ngoài máy là gì?

Theo Accu-Chek Việt Nam

Khi nào cần kiểm tra máy Accu-Chek bằng dung dịch chứng?

Khi mở hộp que mới